Nasz Twitter STREFA POLITOLOGII - OD ABSOLWENTÓW DLA UCZNIÓW I STUDENTÓW
Nasz profil na Facebooku
STRONA GŁÓWNA
PSYCHOLOGIA
Działania twórcze
Projekt własnego przedsięwzięcia
Przywództwo i kierowanie zespołem
Technika negocjacji
Zarządzanie kadrami
Przywództwo w państwach totalitarnych XX wieku
Psychologia polityki
Decydowanie polityczne
Komunkowanie polityczne
Zarządzanie i komunikowanie społeczne
ETYKA I FILOZOFIA
Etyka
Filozofia
Historia myśli politycznej
Myśl polityczna
Współczesne idee polityczne
PAŃSTWO, PRAWO, POLITYKA
Współczesne systemy polityczne
System polityczny i prawny RP
Partie i systemy partyjne
Ruchy społeczne
Teoria administracji publicznej
Prawo administracyjne
Prawo europejskie
Fundusze pomocowe i strukturalne
Samorząd i wspólnoty lokalne
Polityka gospodarcza i społeczna
Teoria polityki
Socjologia polityki
Metodologia badań politologicznych
MIĘDZYNARODOWO
Międzynarodowe stosunki polityczne
Koncepcje współczesnych stosunków międzynarodowych
Międzynarodowe stosunki gospodarcze
Konflikty współczesnego świata
Relacje transatlantyckie
Organizacje międzynarodowe
Społeczeństwa obywatelskie Europy
Problemy narodowościowe w Europie
PRACE DYPLOMOWE
FORUM
KONTAKT


























































































































































































































































































































































TEORIA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I BANKOWOŚCI W POZNANIU
FILIA WE WROCŁAWIU

  

Kierunek: ...Politologia..................
Tryb: niestacjonarny na odległość
Semestr: II.........
Imię i nazwisko: ..Wojciech Kaniuka..................... 

 

 

Neutralność polityczna i profesjonalizm zawodowy kadr administracji 

 

Praca z  przedmiotu: ..Teoria administracji publicznej. 

Wykładowca: ..dr Iwona Sierpowska

W administracji publicznej najistotniejsze jest prawo, które ją ustala i reguluje. Jednakże zaraz po nim zwraca się uwagę na ludzi tworzących spersonalizowaną część systemu administracyjnego. Priorytetowe znaczenie ma ich wiedza, doświadczenie społeczno-zawodowe, stosunek do ludzi i ich spraw, twórcze myślenie, empatia, ale także neutralność polityczna i profesjonalizm. W tym miejscu należy sobie zadać kilka bardzo istotnych pytań związanych z tą problematyką. Czy możliwa jest neutralność polityczna urzędników publicznych? Czy w ogóle można zmierzyć profesjonalizm zawodowy kadry administracyjnej i w jaki sposób tego pomiaru dokonać? I w końcu: na ile możliwa jest izolacja między administracją publiczną a polityką, czy też – ujmując to w sposób personalny – między urzędnikiem a politykiem i jak tego „zabiegu” dokonać?

Rekrutowanie, kształcenie oraz status kadry urzędniczej stanowi jeden z najistotniejszych problemów administracji publicznej. Nawet najlepiej zorganizowana administracja nie będzie działać w sposób prawidłowy, jeżeli tworzonych w niej stanowisk nie będą zajmowały osoby z odpowiednimi kwalifikacjami i motywacjami. Powinny one cechować się takim statusem formalnym i materialnym, który stworzy im możliwość pełnej izolacji od bieżącej polityki oraz od sfery prywatnej przedsiębiorczości.

„Ważnym czynnikiem mającym wpływ na dobór kadr w administracji państwowej są przesłanki polityczne. Najbardziej widoczny jest wpływ sił politycznych we Włoszech oraz we Francji. W Niemczech i Austrii kryteria polityczne w doborze kadr w administracji nie są tak widoczne, z wyjątkiem stanowisk o charakterze politycznym. Do grupy państw o słabym oddziaływaniu kryteriów politycznych należy zaliczyć także Wielką Brytanię i Holandię, gdzie występuje oddzielenie aparatu administracyjnego od władzy politycznej”1.

1, Knosala E., Zacharko L., Matan A., Knosala E., Zacharko L., Matan A., Nauka administracji, Zakamycze 2000, s. 143.

W krajach demokratycznych kładziony jest duży nacisk na rozdział między politykami, którzy zostali wybrani na stanowiska i są zmuszeni do okresowego starania się o reelekcję a urzędnikami służby cywilnej, którzy zatrudnieni są na stanowiskach piastowanych na tyle długo, na ile pozwalają ich ogólne kompetencje. Służba cywilna nie może wydawać ustaw ani innych aktów normatywnych ani też tworzyć polityki. Wyłącznym zadaniem jej członków jest doradzanie i wypełnianie instrukcji swoich politycznych przełożonych, przez co uważa się, że cechuje ich bezstronność. Praktyka dnia powszedniego skłania jednak do podważenia tej tezy, cechującej się nadmiernym idealizmem. Niemniej jednak samo istnienie służby cywilnej, jako ciała w pełni apolitycznego, ma bardzo istotne znaczenie.

W służbie cywilnej – według G. Braibanta – powinny obowiązywać zasady legalizmu, podporządkowania czynnikowi politycznemu, kariery, jakości, odpowiedzialności oraz, od niedawna, partycypacji,, czyli prawa urzędników do współdecydowania przez swoich przedstawicieli o warunkach pracy i płacy2. Rada Europy w rekomendacji z 2000 r. w sprawie statusu pracowników służb cywilnych w Europie wymienia m.in. następujące zasady: równego dostępu do stanowisk publicznych, stosowania kryteriów merytorycznych, które są podstawą zatrudnienia, awansu i zwolnienia, jawności i określoności procedur rekrutacji oraz dopuszczalności partycypacji.

2, G. Braiban,A Comparative Overview of Civil Service Legislation in OECD Countries`materialdla SIGMA Seminar on Civil Service Law, Budapest 11-12 March, 1993.

Współczesne państwa demokratyczne cechują się dwoma modelami organizacji systemu zatrudnienia urzędników publicznych: model kariery i model stanowisk. Pierwszy jest bardziej tradycyjny i zakłada stopniową – hierarchiczną – karierę urzędniczą. Wstąpienie do służby ma charakter dożywotni, a podstawowe znaczenie ma tutaj egzamin, który umożliwia wejście, w ramach którego badane są zdolności kandydata do zajmowania określonej kategorii stanowisk, nie zaś zajmowania konkretnego stanowiska. Urzędnik jest zatrudniany przez państwo, a nie dany urząd, a jego status jest określony przez przepisy prawa publicznego, które odnoszą się także do materii wynagrodzeń oraz emerytur i rent.

Model stanowisk opiera się z kolei na rekrutacji na konkretne stanowiska, czyli zatrudnienie nie ma charakteru dożywotniego, a to oznacza badanie w toku postępowania rekrutacyjnego konkretnych kompetencji, bez względu na posiadane dyplomy i formalny staż pracy. Występuje tutaj odwołanie w wielu sferach do doświadczeń sektora prywatnego, zwłaszcza odnośnie rekrutacji oraz metod ustalania wynagrodzeń i emerytur.

Przejdę teraz do zagadnienia kadr w administracji rządowej. „Administracja rządowa zatrudnia różne kategorie pracowników w szerokim tego słowa znaczeniu (bez ograniczenia do osób pozostających w stosunku pracy na podstawie ogólnych przepisów prawa pracy): wyższych urzędników, to jest tych, którzy podejmują decyzje lub przynajmniej przygotowują je merytorycznie (z koniecznym dalszym wewnętrznym podziałem w obrębie tej kategorii), średni personel administracyjny, personel pomocniczy i wreszcie pracowników obsługi”3.

3, Izdebski H., Kulesza M., Administracja publiczna zagadnienia ogólne, Warszawa 2004, s. 268.

Przy zatrudnieniu w administracji rządowej bierze się pod uwagę istnienie nielicznej grupy elitarnych urzędników, generalistów, którzy są zdolni do zajmowania stanowisk w różnych działach administracji, gdzie mamy do czynienia z bliskim kontaktem z polityką i gdzie jest raczej potrzebna ogólna wiedza o administrowaniu oraz o procesach politycznych, gospodarczych i społecznych aniżeli wiedza specjalistyczna. Najwyżsi urzędnicy administracji mają jednak zróżnicowany status prawny oraz sposób organizacyjnego oddzielenia od siebie, w obrębie administracji centralnej, funkcji bardziej politycznych i bardziej wykonawczych.

Status ten inaczej kształtuje się we francuskim modelu rozdziału stałej administracji i zmiennych gabinetów premierów i ministrów, a jeszcze inaczej w modelach brytyjskim i niemieckim, które charakteryzuje słabość jednostek organizacyjnych o charakterze politycznym. Odmienna sytuacja występuje – rzecz jasna – w modelu amerykańskim, gdzie pomimo profesjonalizacji służby cywilnej, zachowała się pewna tradycja systemu łupów.

W Stanach Zjednoczonych pracownicy administracji federalnej – poza pocztą – tworzą osiem grup. Pierwsza z nich to najwyżsi urzędnicy, powoływani w takim samym trybie, co sekretarze, którymi są odpowiednicy ministrów i sędziowie Sądu Najwyższego, czyli przez prezydenta za zgoda i radą senatu. Mamy więc tutaj do czynienia z typowymi stanowiskami politycznymi. Drugą i trzecią grupę tworzy starsza służba wykonawcza z odpowiadającą jej starszą służbą zagraniczną. Służba wykonawcza tworzona jest przez elitarną grupę urzędników, która opłacana jest porównywalnie z sektorem prywatnym. Urzędnicy ci „wędrują” pomiędzy poszczególnymi resortami, co jednak oznacza, że ich zwolnienie jest znacznie łatwiejsze. Poza tymi grupami istnieją także: grupa starszego szczebla, płatni menadżerowie w systemie zasługi, niemendżerowie, a także grupa pracowników ogólnych i fizycznych.

„Podstawowym ogniwem systemu amerykańskiej służby cywilnej jest w rezultacie starsza służba wykonawcza. Nie więcej niż 90% jej członków ma charakter profesjonalny w znaczeniu możliwości długotrwałego, zawodowego związania się z państwem. Przyjęcie do tej służby następuje po wykazaniu się odpowiednimi kwalifikacjami fachowymi i uzyskaniu certyfikatu Kolegium Badania Kwalifikacji przy Urzędzie Zarządzania Personelem (Office of Personnel Management), agencji federalnej, która w 1978 r. zastąpiła istniejącą od 1883 r. Komisję Służby Cywilnej (jednocześnie powołano Kolegium Ochrony Systemów Zasługi oraz nieco później - Urząd Specjalnego Radcy)”4.

4. Tamże, s. 269.

Należy zwrócić uwagę, że w systemie amerykańskim izolacja administracji od polityki nie jest zbyt duża. W praktyce mamy do czynienia w nim z dużą mobilnością profesjonalnej kadry administracyjnej, która wynika z jej częstego przepływu do sektora prywatnego i powrotów do służby państwowej.

Służba cywilna we Francji różni się nieco od modeli anglosaskich – amerykańskiego i pominiętego tutaj modelu brytyjskiego. Pomimo, że po II wojnie światowej nastąpiła unifikacja prawa urzędniczego, to zachowała się tradycja podziałów na korpusy; każdy urzędnik przypisany jest do jednego korpusu, przy czym transfery między poszczególnymi korpusami są bardzo rzadkie. W związku z ugruntowaną pozycją gabinetów od dawna uznaje się istnienie pozycji urzędników o charakterze stricte politycznym.

W modelu francuskim nie występuje ostra granica pomiędzy polityką a administracją. Urzędnicy podzieleni są na cztery klasy: A, B, C i D. Klasę A tworzy piąta część ogółu korpusu urzędniczego, która jest jednak bardzo niejednolita. Dwie trzecie jej składu to nauczyciele szkół wyższych i średnich. Najliczniejsza reszta to członkowie najważniejszych korpusów technicznych: dróg i mostów, rolnictwa i górnictwa oraz specjalistycznych korpusów administracyjnych – np. poborcy podatków czy celnicy.

„Najważniejsi są jednak – z natury rzeczy nieliczni – członkowie bardzo elitarnych wielkich korpusów państwowych (Rady Stanu, dyplomatycznego, prefektuirałnego, Generalnej Inspekcji Finansów oraz Izby Obrachunkowej). Korpusy te, kiedyś zupełnie odrębne, łączy dziś ujednolicony system rekrutacji i szkolenia, którego podstawę stanowi Narodowa Szkoła Administracji”5.

5. Tamże, s. 271.

Bardzo ważną rolę odgrywają wyższe stanowiska, których obsada należy do rządu. Są one na ogół bezpośrednio podporządkowane premierowi lub ministrowi. Mogą je także zajmować osoby spoza administracji. Osoby piastujące tego typu stanowiska nie mogą być zwalniane bez żadnych ograniczeń – poza tym, że zawodowy urzędnik nadal pozostaje członkiem swojego korpusu i korzysta z pełni wynikających z tego tytułu praw.

W systemie francuskim brakuje niezależnego organu do spraw państwowej służby cywilnej, oprócz istniejącego organu doradczego do spraw legislacji i innych kwestii ogólnych, który występuje pod nazwą Wyższej Rady Państwowej Służby Publicznej. Sprawami państwowej służby cywilnej zajmuje się istniejąca od 1945 r. Generalna Dyrekcja Administracji i Służby Publicznej, która formalnie podlega premierowi, jednak prawie zawsze podporządkowana jest politycznie ministrowi do spraw administracji czy też służby cywilnej.

Problem neutralności politycznej i profesjonalizmu zawodowego kadr administracyjnych istnieje w każdym systemie demokratycznym. Należy zauważyć, że na wyższych szczeblach administracyjnych wymagana merytoryka ustępuje miejsca czynnikom politycznym. Można odnieść wrażenie, że owa neutralność polityczna i profesjonalizm zawodowy mają większe znaczenie i są bardziej realne na stanowiskach niższego szczebla – a zwłaszcza na stanowiskach niekierowniczych. Paradoksalnym faktem jest to, że największa odpowiedzialność za funkcjonowanie administracji publicznej spoczywa na szeregowym urzędniku. To od niego wymaga się kompleksowej wiedzy, fachowości, doświadczenia zawodowo-społecznego, znajomości ludzi – w bardzo ogólnym tego słowa znaczeniu – i empatii. Pożądane jest także, aby osoba taka była apolityczna, a więc wyzbywająca się wszelakich związków z różnymi ugrupowaniami politycznymi i niekierująca się w swojej pracy żadną ideologią, a fachową wiedzą i doświadczeniem. Należy jednak sobie jasno powiedzieć, że nawet spełnienie tych wszystkich wymogów nie gwarantuje apolityczności zwykłego urzędnika, gdyż jego przełożony, który wydaje wiążące decyzje, jest w 99% przypadków zawodowym politykiem.

Poruszony powyżej problem dotyczy także samorządu terytorialnego. W każdym państwie pracownicy tychże jednostek stanowią poważną grupę nie tylko wśród pracowników publicznych, lecz również wśród ogółu zatrudnienia. Pod uwagę należy jednak wziąć fakt, iż pomiędzy poszczególnymi państwami występują istotne różnice, biorąc pod uwagę względne i bezwzględne liczby osób, które są zatrudniane przez samorząd terytorialny. Uwidacznia się dzięki temu jego rzeczywista rola w ramach wszystkich instytucji publicznych określonego państwa.

W przypadku Polski status urzędnika samorządowego jest normowany przez nieco archaiczną ustawę z 1990 r. O pracownikach samorządowych. Mimo faktu, że została w niej zawarta instytucja mianowania, to praktycznie nie jest ona przeszkodą w dokonywaniu zmian personalnych w urzędach i innych jednostkach samorządu terytorialnego w wyniku zmiany orientacji politycznej zaistniałej w organie wykonawczym, która następuje najczęściej po wyborach. Zmiany takie występują często, dzięki czemu możemy mówić o faktycznym systemie łupów w polskich samorządach. Podważana jest przez to skuteczność pracy urzędników samorządowych i zwiększana efektywność wydatkowania pieniędzy podatników. Możliwe jest także stopniowe ograniczanie niektórych patologii samorządowych, jak choćby na przykład sytuacje, gdzie ugrupowanie polityczne wygrywające wybory traktuje urząd jako mienie własne, nie pamiętając o tym, iż stanowi on szalenie ważny instrument służby publicznej.

„Tworzenie statusu profesjonalnej, stabilnej służby samorządowej – coraz częściej mówi się o przyszłym korpusie urzędników komunalnych – powinno się zacząć od odpowiedniego ustawowego określenia statusu najwyższych urzędników samorządowych, tj. sekretarzy gmin i powiatów oraz skarbników gmin, powiatów i województw, jak również kierowników najwyższych komórek organizacyjnych urzędów samorządowych (urzędów gmin, starostw, urzędów marszałkowskich) oraz kierowników samorządowych jednostek organizacyjnych. Wydaje się to szczególnie pilne w warunkach bezpośredniego, politycznego trybu obsadzania władz wykonawczych w gminach. Jest bowiem oczywiste, że mechanizm bezpośrednich wyborów z istoty swej nie służy do wyborów menedżerów samorządowych. Polityczny szef władzy wykonawczej musi - tak jak w całym państwie - realizować swe zadania administracyjne przy pomocy stałej i profesjonalnej administracji”6.

6. Tamże, s. 281.

Praca w administracji publicznej cechuje się dość znaczącą specyfiką. Z tego też względu uregulowania odnośnie zatrudnienia w służbie cywilnej są nieco odmienne niż ma to miejsce w przypadku przedsiębiorstw komercyjnych. Administracja współczesnego państwa jest na ogół rozbudowana i składa się z licznych służb, które są podległe organom państwa – tj. władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej – wykonującym bardzo odmienne zadania publiczne. Mając na uwadze powyższe fakty trudno jest jednoznacznie określić specyfikę pracy w sektorze administracji publicznej. Można aczkolwiek stwierdzić, iż sektor publiczny – będąc pewnym synonimem państwa – w różnych formach prawnych i organizacyjnych realizuje jego funkcje. Należą do nich – według nauki prawa publicznego i nauk politycznych – przede wszystkim:
- gwarancja porządku i bezpieczeństwa państwa oraz systemu wartości, który w nim obowiązuje,
- organizacja życia publicznego – w tym również stwarzanie warunków do rozwoju działalności gospodarczej,
- zabezpieczanie potrzeb społecznych i kulturowych obywateli, które państwo powinno realizować poprzez swoją politykę społeczną,
- reprezentacja interesów społeczeństwa na arenie międzynarodowej.

Urzędnik publiczny nie powinien traktować swojej pracy wyłącznie na zasadzie zajęcia zarobkowego, ale powinien widzieć w niej przede wszystkim misję, której się podjął w sposób dobrowolny. Jak zauważa Jerzy Hausner – cytując kodeks etyki w służbie cywilnej: „Władza państwowa jest władzą służebną w stosunku do praw obywateli i prawa w ogóle. Członek korpusu służby cywilnej traktuje swoją pracę jako służbę publiczną, zawsze ma na względzie dobro Rzeczpospolitej”7. Ową misją sektora publicznego jest zatem służba cywilna, prywatnego zaś zysk ekonomiczny.

7. Hausner J. (red.), Administracja publiczna, Warszawa 2006, s. 236 – 237.

Do utrzymania stabilności systemu politycznego – w tym również administracji publicznej i zarządzania nią – jest konieczna partycypacja społeczna oraz jak najbardziej przejrzyste działanie funkcjonariuszy publicznych, przez co samo zarządzanie publiczne zabiera na ogół więcej czasu.

Mówiąc o specyfice pracy w administracji publicznej należy uwzględnić trzy bardzo istotne cechy:
- odmienne kryteria sukcesu, do których nie należą kryteria finansowe, czyli organizacja publiczna nie jest objęta ryzykiem gry rynkowej,
- obywatel jako podmiot polityczny, który w państwie demokratycznym jest podstawą prawomocnych rządów, a nie tylko konsumentem usług publicznych,
- zarządzanie publiczne musi odbywać się w wyznaczonych ramach obowiązującego prawa. Administracja publiczna kładzie ogromny nacisk na legalność działań, co wynika z przyjętej współcześnie koncepcji demokratycznego państwa prawa. Wymusza to konieczność tego, aby efektywność ekonomiczna była zgodna z zasadami legalizmu działania.

Pełnienie funkcji urzędnika publicznego, szczególnie na stanowisku kierowniczym, oznacza także bardzo często konieczność stosowania ograniczeń praw człowieka i obywatela. Uzasadniane są one potrzebą zabezpieczenia interesu publicznego, faktem opłacania pracowników administracji za pomocą środków publicznych oraz – a może nawet przede wszystkim – koniecznością zapewnienia politycznie neutralnego działania służb publicznych. Urzędnik ma za to zapewnioną większą stabilność zatrudnienia, aczkolwiek w związku z licznymi reformami służb publicznych sytuacja ta jest zmienna.

Artykuł czwarty ustawy o służbie cywilnej stanowi, że może zostać w niej zatrudniona osoba będąca obywatelem Polski, która korzysta w pełni z praw publicznych, nie była karana za umyślne przestępstwo, dysponuje odpowiednimi kwalifikacjami, które są wymagane w służbie cywilnej oraz cieszy się nieposzlakowaną opinią. Z kolei artykuł 67 tejże ustawy mówi o tym, że członka korpusu służby cywilnej w szczególności obowiązuje:
- przestrzeganie Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i przepisów prawa,
- chronienie interesu państwa oraz praw człowieka i obywatela,
- racjonalność w gospodarowaniu środkami publicznymi,
- rzetelność, bezstronność, sprawność i terminowe wykonywanie powierzonych zadań,
- dochowywanie ustawowo chronionych tajemnic,
- rozwijanie wiedzy zawodowej,
- godne zachowywanie się podczas służby i poza nią.

Ostatnią część swojej pracy chciałbym poświęcić pokrótce zagadnieniu występowania i stosowania etyki w administracji publicznej. Pełni ona w tej materii następujące – jakże istotne – funkcje:
- stanowi podstawę dobrych rządów, ponieważ urzędnicy kierujący się motywami moralnymi na ogół biorą pod uwagę kryteria merytoryczne przy podejmowaniu decyzji, dzięki czemu administracja działa bardziej efektywnie,
- jest legitymizacją działań administracji publicznej, przez co stwarza warunki zaufania do instytucji państwa,
- przeciwdziała organizacyjnym patologiom – szczególnie korupcji,
- przyczynia się do wytwarzania pozytywnych wartości w życiu publicznym,
- pomaga urzędnikom podejmować trudne decyzje, które rozstrzygają różne sytuacje.

Dla urzędnika administracji największym dobrem powinien być interes publiczny. Na podstawie tego stwierdzenia zostały sformułowane cztery podstawowe wartości charakterystyczne dla służby publicznej, do których należą:
- wartości demokratyczne – m.in. odpowiedzialność ministrów, zasady państwa prawa i prymatu prawa, prawa człowieka,
- wartości zawodowe – kompetencja (a w jej ramach znajomość prawa), doskonałość zawodowa, doskonalenie się, efektywność, bezstronność, mówienie prawdy władzy oraz jakość, innowacyjność, działanie na rzecz klienta, partnerstwo, praca zespołowa etc.,
- wartości etyczne – prawość, uczciwość, bezstronność, odpowiedzialność za swe czyny, roztropność, sprawiedliwość, obiektywizm, poszanowanie prawa, bezinteresowność itp.,
- wartości ludzkie – szacunek, dobre zachowanie, tolerancja oraz – ogólnie pojęte – poszanowanie godności ludzkiej.

„Opracowany w Polsce, na zlecenie Szefa Służby Cywilnej, projekt kodeksu etycznego, oparty na twórczym wykorzystaniu dla warunków polskich podobnych dokumentów przyjętych w innych krajach, odwołuje się do jedenastu następujących wartości etycznych w pracy pracownika administracji rządowej:
1) służebność władzy państwowej w stosunku do praw obywateli i prawa w ogóle (tzw. zasada służby publicznej) oraz dobra Rzeczpospolitej,
2) praworządności i dbałości o wizerunek Państwa,
3) Poszanowanie godności człowieka, praw obywatela i konsumenta usług publicznych,
4) legalności, rzetelności, sumienności, racjonalności i efektywności w wypełnianiu obowiązków służbowych, w szczególności w odniesieniu do mienia publicznego,
5) lojalności wobec urzędu i zwierzchników z zachowaniem prawa do odmowy wykonania poleceń tylko w przypadkach, gdy prowadzi to do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, a także zawiadamiania zwierzchników o przypadkach niezgodnych z prawem lub noszących znamiona omyłki poleceń służbowych,
6) powściągliwości w publicznym wypowiadaniu poglądów,
7) rozwoju umiejętności profesjonalnych,
8) efektywnego współdziałania z innymi ludźmi i urzędnikami, opartego na ogólnych zasadach etyki i dobrego wychowania,
9) bezstronności i unikania konfliktu interesów pomiędzy interesem publicznym a interesem prywatnym i interesami osób bliskich, a także w przypadku uzasadnionego podejrzenia o konflikt przestrzegania zasady równego traktowania wszystkich osób wchodzących w stosunki z administracją rządową,
10) jawność działania władz publicznych,
11) neutralności politycznej i lojalności wobec legalnie działających władz państwa, w tym działania na rzecz przestrzegania tej neutralności”8.

8. Tamże, s. 255.

Coraz częściej mówi się o potrzebie stworzenia tzw. „infrastruktury etycznej”, w celu nadania skuteczności systemowi administracyjnemu, która powinna składać się z następujących części składowych:
- silnego wsparcia politycznego dla realizacji etycznych działań administracji,
- stosownego egzekwowania prawa, które reguluje potencjalne standardy – urzędnicze i karne – właściwego zachowania,
- mechanizmów egzekucji odpowiedzialności zintegrowanych z systemem zarządzania oraz wspierania zachowań etycznych,
- socjalizacji zawodowej urzędników opartej na działaniach edukacyjnych i szkoleniach oraz promowaniu pozytywnych przykładów,
- odpowiednich warunków niezbędnych do wykonywania służby, na które składają się: bezpieczeństwo zatrudnienia, płace oraz prawo odmowy wykonania nieetycznych i nielegalnych działań.

Na zakończenie moich rozważań odnośnie neutralności politycznej i profesjonalizmu zawodowego kadr administracji odpowiem krótko na postawione we wstępie mojej pracy pytania.

Po pierwsze: neutralność polityczna urzędników jest możliwa pod warunkiem, że ich działania są wolne od kierowania się w swojej pracy własnymi poglądami politycznymi oraz od nacisków o charakterze politycznym ze strony swoich przełożonych – będących najczęściej zawodowymi politykami. Pełna neutralność byłaby możliwa tylko wtedy, gdyby najwyższe stanowiska administracyjne w państwie zajmowali najlepiej wykwalifikowani fachowcy danych dziedzin niebędący politykami – a w nawet najlepiej rozwiniętych dziś demokracjach wydaje się to raczej mało realne.

Po drugie: profesjonalizm kadry administracyjnej można i należy mierzyć poprzez analizę sposobów jej działań, które uwidaczniane są poprzez znajomość, wykładnię oraz umiejętność stosowania prawa, inteligencję – czyli umiejętność możliwie najlepszego wykorzystania zdobytej wcześniej wiedzy fachowej w życiu codziennym – ale także i poprzez zrozumienie drugiego człowieka i kierowanie się empatią.

Po trzecie: izolacja między politykiem a urzędnikiem jest możliwa na tyle, na ile regulują ten aspekt przepisy obowiązującego w danej społeczności (państwa, samorządu terytorialnego) prawa. Samo prawo zaś – jak i ogólnie pojęte funkcjonowanie administracji publicznej – powinno zostać oparte o wskazane wcześniej normy etyczne.

Praca urzędnika publicznego, niezależnie od szczebla administracji, wymaga bardzo często od takiej osoby innowacji, kreatywności, głębokiego racjonalizmu oraz niekiedy a właściwie bardzo często, kierowania się w swojej pracy empatią. Mam świadomość tego, że mojej wizji pracy urzędnika można zarzucić zbytni idealizm, ale osobiście uważam, że dziś te rzeczy, które wydają się trudne, wymagają dużego wysiłku i poświęcenia, bardzo szybko „podpinamy” pod idealizm, a wręcz utopię, nie próbując nawet podjąć się ich urzeczywistnienia.

Bibliografia:

1. Knosala E., Zacharko L., Matan A.,Nauka administracji, Zakamycze 2000

2. G. Braibant, A Comparative Overview of Civil Service Legislation in OECD Countries, material dla SIGMA Seminar on Civil Service Law. Budapest 11-12 March, 1993

3. Izdebski H., Kulesza M. Administracja publiczna zagadnienia ogólne, Warszawa 2004

4. Hausner J. (red.), Administracja publiczna, Warszawa 2006
CZEKAM NA WASZE PRACE.
POLECAM:
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
E-KOREPETYCJE
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
PROGRAM DO KASYNA
E-KOREPETYCJE
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
E-KOREPETYCJE
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
PROGRAM DO KASYNA
E-KOREPETYCJE
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
E-KOREPETYCJE
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
PROGRAM DO KASYNA
E-KOREPETYCJE
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
E-KOREPETYCJE
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
PROGRAM DO KASYNA
E-KOREPETYCJE
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
E-KOREPETYCJE
Wojciexh Kaniuka - Strefa Słowa
E-KOREPETYCJE
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
E-KOREPETYCJE
E-KOREPETYCJE
MIEJSCE NA TWOJĄ REKLAMĘ
Wykonanie i Administracja Serwisu: Wojciech Kaniuka - Autopromocja